محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)

380

دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)

سفارش يكديگر به صبر و مهربانى : « ثُمَّ كانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ . » « 1 » . چنگ زدن به ريسمان مبارك وحدت : « وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً وَ لا تَفَرَّقُوا وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ . » « 2 » . محكم كردن روابط مقدّسمان : « وَ الَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ . » « 3 » . توجّه و علاقه‌مندى به روح برادرى : « يُحِبُّونَ مَنْ هاجَرَ إِلَيْهِمْ وَ لا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حاجَةً مِمَّا أُوتُوا وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ . » « 4 » . و دعوت به برادرى ( يعنى روح اجتماعى ) : « يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا وَ لِإِخْوانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونا بِالْإِيمانِ وَ لا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنا إِنَّكَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ . » « 5 » . استوارترين راه‌ها و درست‌ترين آنها براى دعوت به حق : « ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ . » « 6 » . و خلاصهء كلام اين‌ها بود تمام راه‌هاى عمل به آنچه كه با دلايل عقلى و نقلى ايمان داريم و بدان‌ها سر سپرده‌ايم « 7 » . امّا چرا برخى از نمونه‌هايى كه صرفا وظيفهء ما را نسبت به خداى سبحان بيان مىدارد ، در اين مجموعه يادآور نشويم ؟ . . .

--> - نماييد . ( 1 ) - بلد ( 90 ) آيهء 17 ( - يك الف ) : سپس از كسانى باشد كه ايمان آورده و يكديگر را به صبر و رحمت توصيه مىكنند . ( 2 ) - آل عمران ( 3 ) آيهء 103 ( - يك ب ) : و همگى به ريسمان الهى چنگ بزنيد و از هم پراكنده نشويد و نعمت ( بزرگ خدا ) را بر خود به ياد آريد . ( 3 ) - رعد ( 13 ) آيهء 21 ( - يك الف ) : آنها كسانى هستند كه پيوندهايى را كه خداوند امر به حفظ آن كرده ، برقرار مىدارند و از پروردگارشان خشيت دارند . ( 4 ) - حشر ( 59 ) آيهء 9 : هر مسلمانى را به سويشان هجرت كند ، دوست مىدارند و در دل خود به آنچه به مهاجران داده شد ، احساس نمىكنند ، و آنها را بر خود مقدّم مىدارند . ( 5 ) - حشر ( 59 ) آيهء 10 ( - يك الف ) : مىگويند : پروردگارا ! ما و برادرانمان را كه در ايمان بر ما پيشى گرفتند ، بيامرز ! و در دل‌هايشان حسد و كينه‌اى نسبت به مؤمنان قرار مده ، پروردگارا تو مهربان و رحيمى . ( 6 ) - نحل ( 16 ) آيهء 125 ( - يك الف ) : به وسيلهء حكمت ( برهان ) به سوى راه پروردگارت دعوت كن و به وسيلهء اندرزها ، و با آنها به طريقى كه نيكوتر است ، به مناظره پرداز ! ( 7 ) - بقره ( 2 ) آيه 228 ، 232 ، 233 ، 234 ، 235 ، 240 ، 263 ، نساء / 5 ، 8 ، 114 ، احزاب / 32 ( - 11 ب ) .